Fróðarsteinn

Tag: kvaedi

  • Efnisyfirlit

    Efnisyfirlit

    Skáldatal, prentuð kvæðasöfn og handrit:

    1. Íslensk ljóðasöfn og söngbækur á prenti – . Snót, Harpa, Íslenzk söngbók, Fjárlögin, Tummakukku, Gamla brennivínsbókin o.fl.
    2. Íslensk kvæðahandrit – Sem geyma alþýðukveðskap og þjóðlög frá síðmiðöldum/lærdómsöld fram undir miðja 19. öld.
    3. Íslensku skáldin og þjóðlögin – Íslenskt skáldatal fyrri alda og þjóðlögin. Hér verða ljóð skáldanna birt í fullri lengd með íslenskum þjóðlögum og öðrum sönglögum sem rótgróin eru íslensku menningarlífi.

    Kvæðin flokkast í eftirfarandi greinar:

    1. Afmorskvæði – Íslenskur síðmiðalda/lærdómsaldarkveðskapur þar sem karlar kveða ástaróð til kvenna líklegast á vökunóttum og skemmtisamkomum. Stundum eiga afmorskvæðin skylt við mansöngskvæði eða mansöngsvísur. Vísbendingar eru um að afmorskvæðin hafi verið sungin með öðrum danskvæðum. Höfundar afmorskvæðanna eru nær undantekingalaust óþekktir.
    2. Árstíðirnar – Vetur, sumar, vor og haust. Stórhátíðir, merkisviðburðir úr Íslandssögunni ofl. Dagatal.
    3. Ástarljóð – Íslensk ástarljóð með þjóðlögum eftir nafnkunn skáld eftir siðbreytingu. Þessi ástarljóð eru mun yngri heldur en afmorskvæðin og eru yfirleitt eftir nafnkunna höfunda.
    4. Ávarpsorð og bænir – Bænir og ávarpsorð, þau elstu úr kaþólskum sið. 
    5. Barnagælur – Barnagælur með íslenskum þjóðlögum. Sumar barnagælur eru ævafornar og jafnvel þekktar annars staðar á Norðurlöndunum. Sumar barnagælur kunna að vera frá þjóðveldisöld, jafnvel eldri.
    6. Brúðkaupskvæði – Brúðkaupskvæði sem sungin voru í íslenskum brúðkaupum.
    7. Dansþulur – Þessar þulur hafa að öllum líkindum verið notaðar við einhvers konar dans fyrr á öldum. Heimildir um það skortir þó nokkuð.
    8. Druslur – Druslur eru veraldleg kvæði sem sungin voru undir sálmalögum, t.d. úr G r a l l a r a n u m og víðar. Börn voru látin læra þessi sálmalög undir veraldlegum kveðskap á vökunóttum. Ekki máttu börnin nota sálmatextana sjálfa við þessar æfingar af ótta við að þau menguðu hið heilaga orð með ruglingi og ambögum. Druslur eru enn sungnar í samkomum, einkum í göngum og réttum á haustin. Druslukveðskapur var vinsælastur á Vesturlandi, einkum í uppsveitum Borgarfjarðar og Mýrasýslu.
    9. Drykkjuvísur – Íslenskar drykkjuvísur með þjóðlögum og öðrum lögum frá nágrannaríkjum. Elstu drykkjuvísurnar hér eru frá 17. öld.
    10. Dýravísur – Hani, krummi, hundur, svín. Kveðskapur um dýrin. Á mikið skylt við b a r n a g æ l u r og þ u l u r.
    11. Eddukvæði og dróttkvæði – Hinn forni skáldskapur sem geymdist á vörum fólks á þjóðveldisöld og skrásettur af kristnu fólki líklega einhvern tímann á 12. og 13. öld. Elstu varðveittu handrit eddukvæðanna eru frá fyrri hluta 13. aldar. Nokkur íslensk þjóðlög hafa varðveist við þessa fornu edduhætti. Að minnsta kosti fjögur þjóðlög hafa varðveist við fornyrðislag (V ö l u s p á, G r ý l u k v æ ð i frá Austfjörðum, ein b a r n a g æ l a og S a k n a ð a r l j ó ð eftir J ó n a s H a l l g r í m s s o n), a.m.k. tvö við dróttkvæðar vísur (Þ a ð  m æ l t i  m í n  m ó ð i r,  S n e i ð  f y r i r  S i k i l e y  v í ð a) og tvö við ljóðahátt (H á v a m á l og S ö k n u ð u r eftir J ó n a s  H a l l g r í m s s o n).
    12. Erfiljóð – Eða stundum kölluð e f t i r m æ l i. Hér yrkja skáldin ljóð eftir hina burtsofnuðu, stundum eftir ástvini en stundum eftir pöntunum. Erfiljóðin voru afar vinsæll tækifæriskveðskapur áður fyrr.
    13. Formúluvísur/keðjukvæði – Þessi kveðskapur var líklega vinsæll á vökunóttum og á v i k i v ö k u m fyrr á öldum en um það skortir þó heimildir. Í Færeyjum tíðkast a.m.k. að dansa formúluvísur og keðjukvæði á borð við þessar íslensku í kringum föstuinngang (bolludagur, sprengidagur og öskudagur), þ.e. fyrir lönguföstu.
    14. Galdur og forneskja – Galdur, ákvæðaskáld og annars konar forneskja. Mjög lítið hefur þó varðveist af galdri á Íslandi í tengslum við söng. Þó er gerð tilraun að gera því einhver skil hér, þar á meðal um ákvæðaskáldin.
    15. Grýlukvæði – Rammíslenskur kveðskapur um Grýlu og hyski hennar. Mörg íslensk þjóðlög hafa varðveist við þessi gömlu grýlukvæði (ath. að rita skal „grýlukvæði“ með litlum staf ef átt er við sjálfa kveðskapargreinina). Elstu varðveittu grýlukvæðin eru frá þjóðveldisöld og sum þeirra þekkjast meira að segja annars staðar á Norðurlöndunum.
    16. Heimsósómar – Heimsósómar frá 16. og 17. öld með íslenskum þjóðlögum. Barlómur skáldanna, yfirleitt menntaðra klerka, gagnvart samtímanum og lifnaðarháttum eyjaskeggja.
    17. Helgikvæði – Helgikvæði frá síðmiðöldum og lærdómsöld. Maríukvæði, meydýrlingakvæði, L i l j a,  L j ó m u r,  R ó s a  o.fl. Athygli vekur að meydýrlingakvæðin nutu sérstakrar hylli og lifa sum enn á vörum þjóðarinnar.
    18. Hestavísur – Íslenskar hestavísur með þjóðlögum. Hestavísur voru afar vinsælar fyrr á öldum og flokkaðar því sérstaklega hér. 
    19. Hræranlegar hátíðir – Kveðskapur, trúarlegur og veraldlegur, í tengslum við stærstu hátíð kirkjunnar. Föstuinngangur, bolludagur, sprengidagur, öskudagur, langafasta, föstudagurinn langi og páskar.
    20. Huldarmál og draugavísur – Kvæði ort af álfum, huldufólki og draugum. Nokkur íslensk þjóðlög hafa varðveist við þessi dularfullu kvæði. 
    21. Húsgangar og lausavísur – Vísur og húsgangar undir rímnaháttum. 
    22. Íslensk söguljóð – Andleg og veraldleg söguljóð (epísk) sem nutu mikilla vinsælda í baðstofum á vökunóttum. Athugið að þessi söguljóð, sem hér um ræðir, eru ekki rímur. Hér í raun ægir öllu saman og jafnvel verður þessi flokkur fjarlægður á næstunni.
    23. Íslensk þjóðkvæði – Íslenskum þjóðkvæðum á þessari síðu verður safnað saman hér. Þau tilheyra ýmsum flokkum, einkum barnagælum, grýlukvæðum, vikivakakvæðum, sagnadönsum, sagnakvæðum og þulum. Hér eru birt öll þau kvæði sem eru höfundalaus og tilheyra flokki íslenskra þjóðkvæða. Rímur og heimsósómar tilheyra ekki íslenskum þjóðkvæðum þar sem höfundar eru yfirleitt tilgreindir.
    24. Jóladansar – Þessi jólakvæði eiga öll það sameiginlegt að hafa verið brúkuð við dans yfir jólahátíðina samkvæmt heimildum. Hér verða einnig birtir dansar sem tengjast Þorláksmessu og nýársnótt (álfadansar). 
    25. Jólin – Kveðskapur um jólin, bæði andlegur og veraldlegur, með þjóðlögum og fornum sálmalögum. Sum lögin eru afar gömul og hafa lifað með þjóðinni fram á þennan dag.
    26. Kenniljóð – Fræðiljóð frá lærdómsöld. Mikil speki, t.d. úr dæmisögum Esóps og um jarðyrkju.
    27. Kveðskapur úr leikritum – Kvæði úr leikritum á borð við Skugga-Svein, Nýársnóttina o.fl. sem nutu fádæma vinsælda og fóru í dreifingu um allt land
    28. Kveðskapur úr pápísku – Kvæði fyrir siðaskiptin og þjóðlög við þau sem varðveist hafa.
    29. Kvæði úr þjóðsögum og ævintýrum – Þjóðsögur sem varðveita vísur með íslenskum þjóðlögum. Það vekur eftirtekt að einhvern tímann fyrr á öldum virtist það hafa verið hefð meðal sums kvæðafólks að tóna vísurnar úr þjóðsögunum. Slík lög hafa ekki fengið mikla athygli.
    30. Man-langlokur – Man-langlokur eru, eins og nafnið gefur til kynna, einhvers konar langlokur og ekki erindaskiptar. Þetta eru þó ekki þulur. Hér yrkja karlar ástaróð til kvenna og raula hann með tilbreytingarlausum lögum. Kveðskapur sem þessi virðist hafa verið vinsæll á 18. öld. Hann tengist nær undantekingalaust dansi og í einni gamalli heimild er þessi kveðskapur kallaður „vikivaki.“ Mögulega hafa man-langlokur því verið raulaðar „á vikivökum“.
    31. Rímur – Alíslenskur epískur kveðskapur um forna kappa og riddara sem var órjúfanlegur þáttur í íslensku menningarlífi frá miðöldum (14. öld) fram á miðja 20. öld. Rímurnar eru óumdeilanlega langfyrirferðamesta kveðskapargreinin á Íslandi og til eru u.þ.b. 1.050 rímnaflokkar í skinn- og pappírshandritum. Oft fjalla þær um efni úr riddarasögum, fornaldarsögum Norðurlanda og ævintýrum en síður úr Íslendingasögunum og konungasögunum. Rímur eru ortar undir sérstökum rímnaháttum (tilbrigðin skipta þúsundum!) og þær kveðnar með stemmum. Hver ríma innan rímnaflokks hefur mansöng (upprunalega ástaróður til kvenna). Rímurnar tilheyra ekki munnlegri hefð, heldur bóklegri, þ.e. þær voru skráðar á bók um leið og þær voru ortar. Rímnahefðinn lifir enn, þá helst fyrir tilstuðlan Kvæðamannafélags Iðunnar, og vísbendingar eru um að áhugi á rímum hafi aukist mjög undanfarin ár.
    32. Sagnadansar – Sagnadansar eru epísk miðaldadanskvæði frá Evrópu sem að öllum líkindum voru notuð hér á landi við hópdans, keðjudans eða hringdans fyrr á öldum. Beinar ritheimildir um að Íslendingar hafi notað þessi kvæði við dans skortir þó alveg, því miður, og sætir það furðu, því allt þykir benda til þess að þau hafi verið dönsuð. Stundum eru sagnadansar kallaðir vikivakar en ekki má þó rugla þeim saman við vikivakakvæði þar sem slík danskvæði eru lýrísk. Talið er að sagnadansahefðin hafi byrjað að mótast á 12. eða 13. öld. Sagnadansahefðin er samevrópskur kvæðaarfur og íslenskir sagnadansar eiga sér hliðstæður við aðra sagnadansa frá Norður-Evrópu og hinum Norðurlöndunum. Fá íslensk þjóðlög hafa varðveist við þessa sagnadansa en geysimörg í Færeyjum.
    33. Sagnakvæði – Sagnakvæði eru íslensk þjóðkvæði og ævintýrakvæði undir fornyrðislagi sem finnast í handritum frá seinni hluta 17. aldar og síðar. Þó er talið að kvæðin séu miklu eldri og hafa geymst á vörum fólks um aldir. Höfundar sagnakvæðanna eru óþekktir. 
    34. Sálmar – Úrval íslenskra sálma frá lærdómsöld. Ógerningur er að birta sálmana alla hér enda eru þeir allir aðgengilegir á vefslóð Braga.
    35. Sjómannavísur – Vísur sem kveðnar voru í tengslum við sjósókn. Formannsvísur, sjómannavísur og fleira.
    36. Skólasöngvar – Þetta eru skólasöngvar sem sungnir voru í gömlu latínuskólunum (Skálholtsskóla, Hólaskóla og Bessastaðaskóla). Einnig Hólavallaskóla, Lærða skólanum, Hvítárbakkaskólanum í Borgarfirði o.fl.
    37. Tíðasöngurinn íslenski – Hinn forni íslenski tíðasöngur sem sunginn var í kirkjum á stórhátíðum á miðöldum til dýrðar íslenskum dýrlingum. Höfundur þessarar vefsíðu veit ekkert um tíðasöng en þó gert ráð fyrir því að hann eigi sér hliðstæður í evrópskum tíðasöng.
    38. Tröllaslagir – Kveðskapur trölla undir sérstökum tröllaháttum. Kynngimagnaður kveðskapur.
    39. Tvísöngvar – Séríslenskt afbrigði af tveggja radda söng þar sem sungið er í fimmundum og raddirnar krossast. Tvísöngshefðin er íslenskur menningararfur frá miðöldum sem á rætur að rekja til kirkjusöngs frá kaþólskri tíð. Elstu ritheimildir um tvísönginn eru frá 14.  öld, í Lárentíus sögu biskups eftir Einar Hafliðason (f. 1307. d. 1393).  
    40. Veislukvæði – Gömul veislukvæði sem sungin voru á samkomum á 19. öld og byrjun þeirrar 20, einkum á meðal stúdenta og borgarastéttarinnar í Reykjavík.
    41. Vikivakakvæði – Lýrísk danskvæði, frumort af Íslendingum (ólíkt sagnadönsum), sem sungin voru í gleðinni á vökunóttum, líklega samhliða sagnadönsum, afmorskvæðum, vikivakaleikjum og öðrum gamankveðskap. Talið er að vikivakakvæðin hafi lifað samhliða sagnadansahefðinni þó vera kunni að vikivakakvæðin séu ögn yngri kveðskapur. Stundum er fullyrt að gömlu lögin við vikivakakvæðin hafi glatast. Þó hefur höfundi þessarar vefsíðu tekist að finna tæplega fjölmörg íslensk þjóðlög við kvæði undir vikivakakvæðaháttum. Bragarháttur þessara kvæða er lengri og flóknari en í sagnadönsum. Þó eru kvæðin yfirleitt styttri heldur en sagnadansarnir. Vikivakakvæðin fjalla að mestu um tilfinningalíf fólks, ástir og ólifnað.  
    42. Vikivakaleikir – Vikivakaleikir eru fornir dansleikir sem dansaðir voru á vökunóttum (vikivökum) á 16. 17. og 18. öld. Þessir leikir koma erlendis frá. Íslensk þjóðlög hafa varðveist við a.m.k. þrjá vikivakaleiki svo vitað sé. Það eru þjóðlög við Hoffinsleik, Frísakvæði og Giptingahjal. 
    43. Vikivakar – Alls konar kvæði sem sungin hafa verið og dönsuð á „vikivökum“ samkvæmt heimildum. Hér er kvæðunum flokkað í 11 flokka: 1. Kvæði undir vikivakakvæðaháttum, 2. vikivakakvæði, 3. sagnadansar, 4. grýlukvæði, 5. dansþulur, 6. man-langlokur, 7. afmorskvæði, 8. kvæði úr Hundraðvísnabók Vedels, 9. ýkjukvæði, 10. kvæði eftir 18. aldar höfunda og 11. kvæði eftir 19. aldar höfunda.
    44. Ýkjukvæði – Ýkjukvæði voru vinsæll kveðskapur á Íslandi á síðmiðöldum og lærdómsöld. Hér verður gerð tilraun til þess gera þeim góð skil hér (enn sem komið er eru þau ekki mörg).
    45. Þorrablótskvæði – Þorrablótskvæði og önnur þorrakvæði sem sungin hafa verið á þorrablótum allt frá árinu 1862. Árni Björnsson þjóðfræðingur (f. 1932) hefur þegar birt allmörg þorrablótskvæði og sönglög þeirra í riti sínu „Þorrablót á Íslandi“. Hér verða þó birt enn fleiri kvæði með íslenskum þjóðlögum og öðrum sönglögum sem tengjast þorranum og þorrablótum. 
    46. Þulur – Þulur eru íslensk þjóðkvæði, fleiri en sjö línur að lengd og ekki erindaskipt. Talið er að sumar þulur hafi geymst á vörum fólks, kynslóð eftir kynslóð, að minnsta kosti frá 15. öld. Íslenskar þulur eru af ýmsum toga. Til eru fjöldinn allur af nafnaþulum, særingaþulum, þulukvæðum (epískum) og ljóðaleikjum. Á síðari öldum hafa margar þulur orðið að barnagælum.
    47. Ættjarðarkvæði – 19. og 20. aldar óður til föðurlandsins og sálfstæðisbaráttan í algleymingi. Tengist mjög tíðaranda þess tíma.
    48. Viðlög – Kveðskapur með viðlögum
    49. Önnur danskvæði – Hér verður birtur kveðskapur síðari alda í tengslum við dans sem ekki fellur undir sagnadansa, jóladansa, vikivakakvæði, vikivakaleiki eða afmorskvæði. Þessi kvæði eiga þó það sameiginlegt að hafa verið notaðar við dans samkvæmt heimildum eða eru undir danskvæðum hætti. Mörg kvæðanna eru eftir nafngreind skáld en önnur eru höfundalaus. Sum kvæðin eru flökkukvæði frá Norðurlöndunum. 
    50. Heimildarfólk um danskvæðin

    Lesefni:

    Afmorskvæði:

    1. Bjarni Þorsteinsson. (1906-1909). Íslensk þjóðlög. S.L. Møller, Kaupmannahöfn.
    2. Jón Samsonarson. (1964). Kvæði og dansleikir I-II. Almenna bókafélagið, Reykjavík.

    Ástarljóð:

    1. Bjarni Þorsteinsson. (1906-1909). Íslensk þjóðlög. S.L. Møller, Kaupmannahöfn.
    2. [Höfundar ekki getið]. (1949). Íslenzk ástaljóð. Bókaútgáfa Guðjóns S. Guðjónssonar, Reykjavík.

    Barnagælur:

    1. Bjarni Þorsteinsson. (1906-1909). Íslensk þjóðlög. S.L. Møller, Kaupmannahöfn.
    2. Einar Ól. Sveinsson. (1942). Fagrar heyrði ég raddirnar. Mál og menning, Reykjavík.
    3. Jón Samsonarson. (2002). Ljóðmál. Fornir þjóðlífsþættir. Stofnun Árna Magnússonar, Reykjavík.

    Brúðkaupskvæði:

    Dansþulur:

    1. Einar Ól. Sveinsson. (1942). Fagrar heyrði ég raddirnar. Mál og menning, Reykjavík.
    2. Jón Árnason. (1887-1894). Íslenzkar gátur, skemtanir, vikivakar og þulur. Hið íslenzka bókmenntafélag, Kaupmannahöfn.

    Druslur:

    1. Kristleifur Þorsteinsson. (1971). Úr byggðum Borgarfjarðar I. 

    Drykkjuvísur:

    1. Bjarni Þorsteinsson. (1906-1909). Íslensk þjóðlög. S.L. Møller, Kaupmannahöfn.

    Grýlukvæði:

    1. Bjarni Þorsteinsson. (1906-1909). Íslensk þjóðlög. S.L. Møller, Kaupmannahöfn.
    2. Jón Árnason. (1887-1894). Íslenzkar gátur, skemtanir, vikivakar og þulur. Hið íslenzka bókmenntafélag, Kaupmannahöfn.
    3. Jón Samsonarson. (2002). Ljóðmál. Fornir þjóðlífsþættir. Stofnun Árna Magnússonar, Reykjavík.

    Heimsósómar:

    Hestavísur:

    1. Jón Samsonarson. (2002). Ljóðmál. Fornir þjóðlífsþættir. Stofnun Árna Magnússonar, Reykjavík.

    Hundraðvísnabók Vedels:

    1. [Bandasavn.fo]
    2. Bjarni Þorsteinsson. (1906-1909). Íslensk þjóðlög. S.L. Møller, Kaupmannahöfn.
    3. Jón Helgason. (1962-1981). Editiones Arnamagnanæ, B12-20. Íslenzk fornkvæði I-VIII. Ejnar Munksgaard, København.

    Íslensk söguljóð:

    1. Bjarni Þorsteinsson. (1906-1909). Íslensk þjóðlög. S.L. Møller, Kaupmannahöfn.

    Íslensku fjárlögin:

    1. Halldór Jónasson. (1915-1916). Íslenskt söngvasafn. Bókaverslun Sigfúsar Eymundssonar, Reykjavík.
    2. Benedikt Jónasson og Halldór Jónasson. (1910). Íslenzk söngbók. Ísafoldarprentsmiðja, Reykjavík.

    Jóladansar:

    1. Jóhannes úr Kötlum. (1945). Jólavaka. Prentsmiðjan Hólar hf, Reykjavík.
    2. Indriði Einarsson. (1872). Nýársnóttin. [útgefanda ekki getið], Akureyri.

    Jólin:

    1. Jóhannes úr Kötlum. (1945). Jólavaka. Prentsmiðjan Hólar hf, Reykjavík.

    Rímur:

    Útgáfur rímna:

    1. Aðalheiður Guðmundsdóttir útg. 2001. Úlfhams rímur. Stofnun Árna Magnússonar, Reykjavík.
    2. Björn K. Þórólfsson útg. 1948. Sveins rímur Múkssonar. Rit rímnafélagsins I. Rímnafélagið,  Reykjavík.
    3. Finnur Jónsson útg. 1905–1912. Rímnasafn I-II – Samling af de ældste Islandske rimer. Samfund til udgivelse af gammel nordisk litteratur, København.
    4. Finnur Sigmundsson útg. 1956. Króka-Refs rímur og Rímur af Lykla-Pétri og Magelónu. Rit rímnafélagsins VII. Rímnafélagið, Reykjavík.
    5. Finnur Sigmundsson útg. 1960. Stakar rímur frá 16., 17., 18. og 19. öld. Rit Rímnafélagsins IX. Rímnafélagið, Reykjavík.
    6. Einar Sigurbjörnsson, Jón Torfason og Kristján Eiríksson útg. 2000. Vísnabók Guðbrands. Bókmenntastofnun Háskóla Íslands, Reykjavík.
    7. Ólafur Halldórsson útg. 1973. Áns rímur bogsveigis. Stofnun Árna Magnússonar, Reykjavík.
    8. Ólafur Halldórsson útg. 1973. Haralds rímur Hringsbana. Stofnun Árna Magnússonar, Reykjavík.
    9. Ólafur Halldórsson útg. 1974. Bósa rímur. Stofnun Árna Magnússonar, Reykjavík.
    10. Ólafur Halldórsson útg. 1975. Vilmundar rímur viðutan. Stofnun Árna Magnússonar, Reykjavík.
    11. Theodor Wisén útg. 1881. Riddara-rímur. Lund: FR. Berlings boktryckeri.

    Bækur, ritrýndar greinar og fleira:

    1. Aðalheiður Guðmundsdóttir. „The Sorrows of Sǫrli the Lover“. New Studies on Emotions in Old Norse Literature. Ritstj. Daniel Sävborg, Brynja Þorgeirsdóttir og Gareth Lloyd        Evans. Acta Scandinavica. Brepols – væntanlegt 2024.
    2. Aðalheiður Guðmundsdóttir og Arndís Hulda Auðunsdóttir. (2015). „Berðu mér ei blandað vín“: Um rímnakveðskap Sigurðar Breiðfjörð. Són, 13, 11-34.
    3. Bjarni Einarsson. (1961). Skáldasögur: Um uppruna og eðli ástaskáldsagnanna fornu. Reykjavík: Menningarsjóður.
    4. Bjarni Einarsson. (2003). ‘“Mansöngr” revisited’. Opuscula, 11, 307–315.
    5. Björn K. Þórólfsson. (1934). Rímur fyrir 1600. Kaupmannahöfn: Hið íslenska fræðafélag.
    6. Cederschiöld, Gustav. (1883). ‘Allra kappa kvæðiʼ, Arkiv för nordisk filologi, 1, 62–80.
    7. Finnur jónsson. Rímnasafn I-II. (1909-1912). København: S. L. Møllers Bogtrykkeri.
    8. Haukur Þorgeirsson. (2021). Fyrstu rímnaskáldin. Són, 19, 15–45.
    9. Höskuldur Þráinsson (2015). Skrifaðu bæði skýrt og rétt. Reykjavík: Málvísindastofnun Íslands.
    10. Finnur Sigmundsson. (1966). Rímnatal I-II. Reykjavík: Rímnafélagið.
    11. Haukur Þorgeirsson. (2013). Hljóðkerfi og bragkerfi. Stoðhljóð, tónkvæði og önnur úrlausnarefni í íslenskri bragsögu ásamt útgáfu á Rímum af Ormari Fraðmarssyni.    Reykjavík: Hugvísindastofnun.
    12. Jakob Benediktsson. (1989). Hugtök og heiti í bókmenntafræði. Reykjavík: Bókmenntafræðistofnun Háskóla Íslands og Mál og menning.
    13. Jón Þorkelsson. (1888). Om digtningen på Island i det 15. og 16. århundrede. København.
    14. Kölbing, Eugen. (1876). Beiträge zur vergleichenden Geschichte der romantishen Poesie und Prosa des Mittelalters. Breslau: Wilhelm Koebner.
    15. Marold, Edith. (2007) ‘Mansǫngr — a Phantom Genre?’, in Learning and Understanding in the Old Norse World: Essays in Honour of Margaret Clunies Ross, bls. 239-262 Turnhout: Brepols.
    16. Vésteinn Ólason. (1979). Sagnadansar. Reykjavík: Rannsóknastofnun í bókmenntafræði og menningarsjóður.

    Sagnadansar:

    1. Aðalheiður Guðmundsdóttir (1997). (Ó)traustar heimildir. Um söfnun og útgáfu þjóðkvæða. Skáldskaparmál, bls. 210-226.
    2. Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2008). Systra þula. Rósaleppar. Þæfðir Rósu Þorsteinsdóttur fimmtugri 12. ágúst 2008, bls.  10-13. Menningar- og minningarsjóður Mette Magnussen, Reykjavík.
    3. Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2009). „Siðferði gleðinnar: um danskvæði og dansmenningu fyrri alda“. Saga 47, 1:102–121.
    4. Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2021). Arfur aldanna II. Norðvegur. Háskólaútgáfan, Reykjavík.
    5. Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2021). Föstuleikir, húmor og heimsádeila. Íslenskar bókmenntir. Saga og samhengi, fyrri hluti,

    bls.231-255. Hið íslenska bókmenntafélag, Reykjavík.

    1. Bjarni Þorsteinsson. (1906-1909). Íslensk þjóðlög. S.L. Møller, Kaupmannahöfn.
    2. Einar Ól. Sveinsson. (1942). Fagrar heyrði ég raddirnar. Mál og menning, Reykjavík.
    3. Jón Samsonarson. (1964). Kvæði og dansleikir I-II. Almenna bókafélagið, Reykjavík.
    4. Jón Sigurðsson og Svend Gruntvig. 1854-1859. Íslensk fornkvæði I-II. Det nordiske literaturs samfund, København.
    5. Ólafur Briem. 1947. Fornir dansar. Hlaðbúð, Reykjavík.
    6. Bjarni Þorsteinsson. (1906-1909). Íslenzk þjóðlög. Prentuð hjá S.L. Møller, Kaupmannahöfn.
    7. Jón Helgason. (1962-1981). Editiones Arnamagnanæ, B12-20. Íslenzk fornkvæði I-VIII. Ejnar Munksgaard, København.
    8. Sigríður Þ. Valgeirsdóttir. (2010). Íslenskir söngdansar í þúsund ár. Andblær aldanna. Háskólaútgáfan, Reykjavík.
    9. Vésteinn Ólason. (1979). Sagnadansar. Rannsóknastofnun í bókmenntafræði og Menningarsjóður, Reykjavík.
    10. Vésteinn Ólason. (1982). The traditional ballads of Iceland. Stofnun Árna Magnússonar, Reykjavík.
    11. Vésteinn Ólason. (1990). The West-Nordic Hero in Saga and Ballad: Marginal notes. Inte bara visor: Studier kring folklig diktning och musik tillägnade Bengt R. Jonsson den 19. mars 1990,  bls. 275-286. Svensk visarkiv, Stockholm.

    Tvísöngvar:

    1. Bjarni Þorsteinsson. (1906-1909). Íslensk þjóðlög. S.L. Møller, Kaupmannahöfn.

    Vikivakakvæði:

    1. Aðalheiður Guðmundsdóttir. (2009). „Siðferði gleðinnar: um danskvæði og dansmenningu fyrri alda“. Saga 47, 1:102–121.
    2. Jón Árnason. (1887-1894). Íslenzkar gátur, skemtanir, vikivakar og þulur. Hið íslenzka bókmenntafélag, Kaupmannahöfn.
    3. Jón Helgason. (1955). Kvæðabók úr Vigur AM 148, 8vo. A ljósprentaður texti. Hið íslenzka fræðafélag, Kaupmannahöfn.
    4. Jón Helgason. (1955). Kvæðabók úr Vigur AM 148, 8vo. B Inngangur. Hið íslenzka fræðafélag, Kaupmannahöfn.
    5. Jón Samsonarson. (1964). Kvæði og dansleikir I-II. Almenna bókafélagið, Reykjavík.

    Vikivakaleikir:

    1. Haukur Þorgeirsson (2011). Þóruljóð og Háu-Þóruleikur. Gripla 22: 2011-227. Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, Reykjavík. 
    2. Jón Árnason. (1887-1894). Íslenzkar gátur, skemtanir, vikivakar og þulur. Hið íslenzka bókmenntafélag, Kaupmannahöfn.

    Ýkjukvæði:

    1. Jón Árnason. (1887-1894). Íslenzkar gátur, skemtanir, vikivakar og þulur. Hið íslenzka bókmenntafélag, Kaupmannahöfn.

    Þorrablótskvæði:

    Árni Björnsson. (1986). Þorrablót á Íslandi. Örn og Örlygur, Reykjavík. 

    Þulur:

    1. Jón Árnason. (1887-1894). Íslenzkar gátur, skemtanir, vikivakar og þulur. Hið íslenzka bókmenntafélag, Kaupmannahöfn.
    2. Jón Samsonarson. (1964). Kvæði og dansleikir I-II. Almenna bókafélagið, Reykjavík.

    Önnur danskvæði:

    Halldóra Bjarnadóttir. 1917. Kvæði og leikir handa börnum. J.W. Cappelen, Kristjaníu.